Ganzenschade beperken met een laser: werkwijze voor agrarische bedrijven

Ganzen kunnen op grasland en akkers flinke schade aanrichten: ze grazen het gras kort, vertrappen jonge gewassen en bevuilen het perceel. Veel agrarische bedrijven zetten daarom een groene laser in om de vogels te verjagen. Goed toegepast is dat een stille en gerichte methode. In dit artikel beschrijven we een werkwijze die in de praktijk goed werkt, en de regels en veiligheidsafspraken die erbij horen.

Waarom een laser werkt bij ganzen

Ganzen zijn waakzame groepsdieren. Een felle groene stip die over het gras op de groep af beweegt, ervaren ze als een naderende dreiging. De groep vliegt op en zoekt een ander perceel. Het effect is het grootst bij weinig omgevingslicht: in de schemering, bij het opkomen van de zon en bij bewolkt weer. Op heldere middagen met fel zonlicht is de stip op grote afstand minder opvallend en daalt het effect.

Voorbereiding

1. Ken de regels

Ganzen zijn beschermde vogels. Of u een soort mag verjagen, onder welke voorwaarden en of daarvoor een vrijstelling of ontheffing nodig is, verschilt per soort en per provincie. Raadpleeg vooraf de regels van uw provincie of neem contact op met de faunabeheereenheid in uw regio. Doe dit voordat u begint, en niet pas als een buurman vragen stelt.

2. Breng het perceel in kaart

Loop het perceel na met de vraag: waar eindigt de straal als ik vanaf mijn positie richting de ganzen schijn? Wegen, fietspaden, woningen, stallen met vee, waterpartijen en spoorlijnen moeten buiten de schijnrichting blijven. Kies daarom vaste posities van waaruit u veilig kunt werken, met een open veld of een dijk als achtergrond.

3. Spreek af wie de laser gebruikt

Wijs één of twee medewerkers aan, instrueer hen en zorg voor een laserveiligheidsbril voor 532 nm. Bewaar de laser na gebruik afgesloten; een model met veiligheidssleutels zoals de AGP-3 Pro maakt dat eenvoudig.

De techniek op het perceel

1. Kom niet te dichtbij. Werk vanaf de rand van het perceel. De laser is juist bedoeld om op afstand te werken.
2. Schakel in met de laser naar beneden. Richt eerst op de grond voor u, en schakel dan pas in.
3. Beweeg de stip over het gras naar de groep toe. Laat de stip laag over de grond naar de rand van de groep glijden. Richt nooit op de vogels zelf, en zeker niet op hun kop.
4. Stuur de vlucht. Benader de groep van de kant waar u ze níét heen wilt hebben, zodat ze wegvliegen van wegen en naar een gebied waar ze geen schade doen.
5. Kort en klaar. Zodra de groep opvliegt, schakelt u uit. Schijn niet achter vliegende vogels aan, want dan richt u omhoog, het luchtruim in.

Gewenning voorkomen

Ganzen leren snel. Wie elke dag op hetzelfde tijdstip vanaf dezelfde plek schijnt, ziet het effect na verloop van tijd afnemen. Varieer daarom in tijdstip en positie. Combineer de laser met andere maatregelen, zoals uw zichtbare aanwezigheid op het perceel, linten of vlaggen. De laser werkt het best als onderdeel van een totaalaanpak.

Houd een logboek bij

Noteer bij elke inzet de datum, het tijdstip, het perceel, de geschatte groepsgrootte en het resultaat. Zo ziet u welke tijdstippen en posities het best werken. Daarnaast laat een logboek zien welke preventieve maatregelen u heeft genomen. Bij een aanvraag voor een tegemoetkoming in faunaschade wordt daar doorgaans naar gekeken.

Afstemming met buren en collega’s

Ganzen die u van uw perceel verjaagt, landen vaak op een perceel in de buurt. Bespreek daarom met naburige bedrijven wanneer en hoe u de laser inzet. Een gezamenlijke aanpak werkt doorgaans beter dan ieder voor zich: de vogels worden dan naar een gebied gestuurd waar ze geen schade doen, zoals een rustgebied of een perceel waar opvang is afgesproken. Informeer ook omwonenden die het groene licht in de schemering zien: wie weet wat er gebeurt, belt niet ongerust de politie.

Veelgemaakte fouten

• Te lang schijnen. Blijft de groep zitten, dan helpt langer schijnen meestal niet. Probeer het later opnieuw vanaf een andere positie.
• Midden op de dag werken. In fel zonlicht ziet u de stip op afstand nauwelijks, en de ganzen ook niet.
• Achter de vogels aan schijnen. Zodra ze opvliegen, richt u omhoog en mogelijk richting luchtruim of weg.
• Geen bril dragen. Ook bij werk op afstand kan een reflectie via een sloot, plas of kas terugkomen.

Welke laser voor ganzen?

Indicatief is de stip van een groene laser van 50–500 mW in de schemering tot ca. 2 km zichtbaar en overdag tot ca. 500 m op objecten, afhankelijk van licht, weer en ondergrond. Rode en violette lasers zijn voor ganzen minder geschikt, omdat de stip minder opvalt.

Accu’s en planning

In de winter, wanneer de meeste ganzen in Nederland verblijven, is het vaak koud. Li-ion accu’s leveren bij kou minder lang stroom. Neem daarom een opgeladen reserveaccu mee in uw binnenzak; voor de AGP-3 Pro is dat een 18650-accu. Laad accu’s binnen op, niet in een koude schuur.

Veiligheid op het erf

• Richt nooit op mensen, vee, voertuigen, vaartuigen of luchtvaartuigen.
• Gebruik de laser niet in de buurt van vliegvelden of aanvliegroutes.
• Vermijd spiegelende oppervlakken: plassen, sloten, kassen en ramen.
• Draag een laserveiligheidsbril voor 532 nm.
• Bewaar de laser afgesloten, buiten bereik van kinderen en onbevoegden.

Meer achtergrond: laserklasse 3B uitgelegd, vogels verjagen met een laser en veilig gebruik van laserpointers. ACE-lasers leveren wij uitsluitend aan bedrijven: u bestelt met bedrijfsnaam en KvK- of btw-nummer.